All posts by Peter

Groenversnelling

Woningcorporatie combineert hybride warmtepomp met groen gas

By | Nieuws | No Comments
Woningcorporatie Wierden en Borgen en Gasunie zijn in de Groningse gemeenten Winsum en De Marne gestart met de campagne Groenversnelling: ruim 100 woningen van de woningcorporatie combineren een hybride warmtepomp met groen gas.

Hybride warmtepompen kunnen de gasvraag van een woning sterk reduceren en deze volledig CO2-neutraal maken met hernieuwbaar gas. De Groenversnelling is een snel te realiseren duurzame en betaalbare energievoorziening. Woningaanpassingen zijn nauwelijks nodig. Afgelopen maart is Groenversnelling als een van de concrete initiatieven opgenomen in de Green Deal Aardgasvrije wijken.

Gemeente Groningen volgt

Later dit jaar heeft de gemeente Groningen de primeur voor de Groenversnelling bij particuliere woningen. Via de duurzaamheidswinkel Groningen woont SLIM worden naast de hybride warmtepomp ook groengascertificaten aangeboden. Na de start in Groningen kan Groenversnelling regionaal en landelijk van grote betekenis worden bij de te verduurzamen bestaande woningen in Nederland.

Interessante links

Zeewier

Zeewier heeft grote potentie als biomassabron

By | Nieuws | No Comments
Biomassa uit Nederlandse wateren, zoals zeewier, blijkt in 2035 53 PJ aan primaire energie te kunnen leveren. Dit is 26% het totale Nederlandse biomassapotentieel. Dat blijkt uit een studie van DNV GL in opdracht van Gasunie en Natuur & Milieu.

Aquatische biomassa

In 2035 kan in totaal circa 203 PJ aan biomassa beschikbaar zijn voor de productie van groen gas. Zeewier heeft hier een aandeel in van 53 PJ. De energiebron aquatische biomassa (vaak aangeduid als zeewier) bestaat uit waterplanten, zoutwaterlandbouw, micro-algen en zeewier. Zeewier kan op grote schaal geteeld worden op de Noordzee. De windparken op de Noordzee zijn uitermate geschikt voor zeewierboederijen.

Innovatieprogramma

Om het potentieel van zeewier te ontsluiten, bepleiten de opdrachtgevers een krachtig innovatieprogramma en roepen de nieuw te vormen regering hiertoe op. Dit programma moet de efficiënte ontwikkeling van de teelt en meervoudige verwaarding een impuls geven. Bij meervoudige verwaarding worden eerst de hoogwaardige componenten zoals eiwitten en suikers gewonnen voor industriële toepassingen en vervolgens wordt van het gewas groen gas geproduceerd.

Naast zeewier noemt de studie ook afvalhout en agrarische reststromen als potentiële biomassabronnen. Ruim de helft van alle beschikbare biomassa kan omgezet worden in groen gas. Dat is twee keer zoveel energie als de huidige productie van energie uit de huidige windparken in de gehele Noordzee.

Interessante links

Microferm Den Bommel

Groengasproductie uit kleinschalige mestvergisting in Overijssel

By | Nieuws | No Comments
Leverancier van bio-energie-installaties HoSt gaat Microferm-groengasinstallaties bouwen bij een melkveehouder in Deurningen en een rosé-kalverenbedrijf in Vriezenveen. Vanaf september produceren de Microferms groen gas voor het aardgasnet uit bedrijfseigen mest.

De Microferms produceren ieder 40 Nm3 groen gas per uur uit koeienmest. Het gas wordt opgewerkt tot groen gas met aardgaskwaliteit en rechtstreeks geleverd aan het lagedruknet (LD-net). Naast energiewinning uit mest wordt de uitstoot van het broeikasgas methaan aanzienlijk verminderd.

Kleinschalige mestvergisting

De Microferm is ontwikkeld voor kleinschalige mestvergisting. Onderdeel van de Microferm is een biogasopwerkingsinstallatie die het biogas opwaardeert naar groen gas en tegelijkertijd maximaal warmte terugwint voor verwarming van de vergister en de navergister. Aanvullende warmtevoorziening wordt gerealiseerd met een warmtepomp. De Microferm in Deurningen biedt de mogelijkheid tot mestvalidatie: het elimineren van ziektekiemen waardoor de mest geschikt wordt voor export.

In Den Bommel staat de eerste Microferm die groen gas produceert. Vriezenveen en Deurningen volgen als tweede en derde.

Energiefonds Overijssel

De Microferms zijn medegefinancierd door Energiefonds Overijssel. De provincie Overijssel biedt via het Energiefonds financiële bijdragen aan ondernemingen, woningcorporaties en projecten die energie besparen of energie opwekken uit hernieuwbare bronnen.

Interessante links

Gasunie

Gasunie presenteert resultaten 2016

By | Nieuws | No Comments
In 2016 is door Gasunie meer aardgas getransporteerd. Het volume steeg naar 1.236 TWh (2015: 1.170). Vanwege de productiebeperking van het laagcalorische Groningengas moest flink meer hoogcalorisch gas uit binnen- en buitenland omgezet worden naar laagcalorisch gas voor gebruik door huishoudens en bedrijven: in totaal 23,4 miljard m3 (2015: 16,9 miljard m3), het hoogste volume sinds 2003.

Omzetdaling

De omzet van Gasunie daalde in 2016 naar € 1.548 miljoen (2015: € 1.631 miljoen), met name door efficiencykortingen die door de toezichthouders in Nederland en Duitsland zijn opgelegd en lagere capaciteitsverkopen. De nettowinst bedraagt in 2016 € 183 miljoen, een afname van € 370 miljoen ten opzichte van 2015. De daling is met name te wijten aan een waarde­vermindering van € 450 miljoen op het GTS-netwerk als gevolg van het methodebesluit GTS van toezichthouder ACM.

Gashandelsplaats

De Nederlandse virtuele gashandelsplaats Title Transfer Facility (TTF) was afgelopen jaar de grootste van Europa. Op TTF is in 2016 in totaal 21.468 TWh gas verhandeld. Bij Gate terminal op de Maasvlakte is in november de derde laadplaats in gebruik genomen voor kleinere schepen die minder diepe havens met LNG kunnen bevoorraden voor verdere distributie in de transportsector.

Hernieuwbaar gas

In 2016 is samen met Cogas het Biogas Netwerk Twente gerealiseerd waarbij groen gas wordt ingevoed in het gasnet van Cogas. Verder is in samenwerking met SCW Systems de bouw van een vergassingsinstallatie in Alkmaar gestart. Hier wordt natte biomassa omgezet in groen gas en herbruikbare grondstoffen. Een veelbelovende techniek die het aandeel groen gas aanzienlijk kan vergroten. Een ander vergassingsproject, eveneens in Alkmaar, betreft Ambigo. Dit project heeft als doel biomassavergassing op industriële, zeer efficiënte schaal toepasbaar te maken. Ook werd in 2016 samen met de gemeente Groningen, Waterbedrijf Groningen en WarmteStad een intentieverklaring getekend om te komen tot de gezamenlijke ontwikkeling van een warmtenet in de stad Groningen.

Aardgas als transitiebrandstof

Volgens Han Fennema, CEO van Gasunie, kan aardgas nog lange tijd bijdragen aan de energietransitie door brandstoffen die meer CO2 uitstoten te vervangen door aardgas. Dit geldt voor centrales, de scheepvaart en zwaar wegtransport. Als schakel in het nieuwe energiesysteem blijft voor de gasinfrastructuur een belangrijke rol weggelegd. Vooral op het gebied van energietransport en als opslagfaciliteit.

Op 31 maart verschijnt het jaarverslag van Gasunie online.

Interessante links

Bermgras

358 ton minder CO2 door vergisting Drents bermgras

By | Nieuws | No Comments
Attero heeft bermgras uit de provincie Drenthe omgezet in groen gas. Daarmee is 358 ton CO2-uitstoot bespaard. Drenthe schreef in 2015 al een aanbesteding uit voor het maaibeheer en de duurzame verwerking van het gemaaide bermgras. Die opdracht werd gewonnen door Krinkels en Attero.

Krinkels maaide de afgelopen twee jaar de bermen langs de provinciale wegen. Attero vergistte het bermgras vervolgens in de gft-vergistingsinstallatie in Wijster en produceerde er groen gas uit. Door het bermgras eerst in te kuilen kan het bedrijf er bovendien de wintervoorraad mee aanvullen. In de winter is er namelijk minder aanvoer van gft-afval. Tankstationbeheerder PitPoint zorgde er tenslotte voor dat het groene gas getankt kon worden.

Deze wijze van aanbesteden past binnen de energiedoelstellingen van de provincie en de Green Deal duurzaam grond-, weg- en waterbeheer. Een deel van het provinciale wagenpark rijdt op groen gas en gebruikt hiervoor nu het ‘eigen’ bermmaaisel.

Interessante links

Bouw installatie

Voorjaarsronde SDE+ 2017

By | Nieuws | No Comments
De voorjaarsronde voor de SDE+ is open van 7 maart tot en met 30 maart 2017. Het budget is € 6 miljard. De voorjaarsronde heeft drie fases. Intekenen voor fase 1 start op 7 maart, voor fase 2 op 13 maart en voor fase 3 op 20 maart.

Aanvragen worden ingediend via het eLoket van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl). Het maximum basisbedrag van € 0,150/kWh in 2016 is verlaagd naar € 0,130/kWh in 2017.

De bekendmaking van de definitieve data en het totaalbudget van de najaarsronde voor de SDE+ wordt vóór 1 juni 2017 verwacht.

Interessante links

MAN Rollo biogasmotor

Biogasmotor met lage uitstoot voor mestvergistingsinstallatie

By | Nieuws | No Comments
MAN Rollo heeft aan het gemengd bedrijf van Henk van Oosten in Friesland een MAN E2676LE-biogasmotor geleverd voor een mestvergistingsinstallatie die mest en organische afval omzet in groene stroom.

In 2017 zijn de Europese normen voor de toegestane uitstoot van motoren opnieuw aangescherpt. De MAN E2676LE-gasmotor is efficiënt en levert een hoog rendement met minder uitstoot. De gasmotor kan op 50% TA Luft-uitstoot draaien zonder rookgasreiniging. Dit is een lagere uitstootwaarde dan in 2017 in Nederland vereist.

Van Oosten benut de warmte voor het drogen van mest bestemd voor de export en voor eigen gebruik in woningen. In totaal wordt 80 tot 90% van de warmte benut. Van Oosten streeft naar zoveel mogelijk omzetting van biogas in elek­triciteit. Hij levert ruim 6 miljoen kW per jaar aan het net en dat is vol­doende om jaarlijks ongeveer 2.000 huis­houdens van stroom te voorzien. Van Oosten heeft vier WKK-installaties met MAN-motoren, die variëren in vermogen en minimaal 8.000 draaiuren per jaar maken.

Interessante links

Opening Biogasnetwerk Twente

Biogasnetwerk Twente geopend

By | Nieuws | No Comments
Met de opening van het Biogas Netwerk Twente op 26 januari wordt 4 miljoen m3 groen gas toegevoegd aan de landelijke productie van 81 miljoen m3. Het Biogas Netwerk Twente is een samenwerkingsverband tussen Gasunie New Energy en netbeheerder Cogas.

Het biogas gaat via de transportleiding van Biogas Netwerk Twente naar een centrale opwerkinstallatie in Almelo waar het wordt opgewerkt naar groen gas en vervolgens wordt ingevoed in het bestaande gastransportnetwerk van Cogas. Na opwerking blijft er 4 miljoen m3 groen gas over, genoeg voor de gasvoorziening van 2.500 huishoudens in Twente. De eerste producent die is aangesloten op het nieuwe biogasnetwerk is Gebroeders Oude Lenferink uit Fleringen. Zij kunnen op termijn 6 miljoen m3 biogas produceren.

Biogasring Twente

Het Biogasnetwerk Twente heeft de potentie om op termijn door te groeien naar 40 miljoen m3 groen gas voor zo’n 25.000 huishoudens. Cogas en Gasunie willen het netwerk op termijn graag uitbreiden met eigen, bestaande leidingen. Hierdoor ontstaat een ring in Twente waarop meerdere producenten en gebruikers van biogas kunnen worden aangesloten. Met de centrale opwerkinstallatie is het voor toekomstige producenten simpel om zich ook aan te sluiten. De opwerking van het biogas hoeven ze dan niet zelf uit te voeren. Het beheer en onderhoud van de biogasleiding zal Cogas gaan verzorgen.

Lening Energiefonds Overijssel

De aanleg van de biogasleiding en de opwerkinstallatie is mede mogelijk gemaakt door een lening van bijna 2 miljoen euro van het Energiefonds Overijssel.

Interessante links

Theo Verleun, directeur Programma's

Theo Verleun wordt directeur Programma’s

By | Nieuws | No Comments
Met ingang van 1 januari 2017 is Theo Verleun benoemd tot directeur Programma’s van Groen Gas Nederland. Verleun is afkomstig van DSM, waar hij als directeur Marketing & Sales commercieel verantwoordelijk was voor de internationale biobased en biogasactiviteiten. Hij is ook oprichter en voorzitter geweest van de company council van de European Biogas Association.

Bij Groen Gas Nederland wordt Theo Verleun verantwoordelijk voor de coördinatie en ontwikkeling van diverse programma’s gericht op schaalvergroting en meervoudige verwaarding van biomassa. Zo zal hij de Green Deal Business met Biomassa en Biobased Gas verder gaan uitwerken met duurzame leiders als AkzoNobel, FrieslandCampina en DSM en de ministeries van Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu.

Gerd van de Logt, algemeen directeur van Groen Gas Nederland: “Theo komt van een duurzame koploper en neemt veel internationale ervaring mee, zowel op brancheniveau als verduurzaming in diverse industrietakken. Die bredere blik past uitstekend in de diverse innovatiesporen van onze sector. We verheugen ons op de samenwerking.”

Interessante links

Installatie

Najaarsronde SDE+ zwaar overtekend

By | Nieuws | No Comments
In de tweede en laatste ronde van de SDE+ in 2016 zijn 4.726 aanvragen ingediend voor hernieuwbare energieprojecten voor een totaalbudget van € 11,5 miljard. Het beschikbare budget van € 5 miljard is daarmee meer dan twee keer overtekend. Het aantal aanvragen is met 39% gestegen ten opzichte van de voorjaarsronde in 2016.

Het aangevraagde nieuwe vermogen (capaciteit) steeg zelfs nog harder, van 3.126 naar 4.996 MW, een toename van 60%. Verreweg de meeste aanvragen waren voor zonprojecten (4.458). Voor biomassa-warmte en Wkk werden 145 projecten ingediend met een maximumvermogen van 357 MW. De gevraagde capaciteit liet hier een daling zien bij een gelijk gebleven aantal nieuwe aanvragen. De gemiddelde aangevraagde systeemgrootte daalde van 4,2 MW naar 2,6 MW.

Biomassagas

Voor biomassagas werden 15 projecten ingediend met een totaal vermogen van 158 MW. Er zijn deze ronde 10% minder groengasprojecten aangevraagd. De totale capaciteit bleef gelijk. Dat betekent dat de capaciteit van de nieuwe aanvragen stegen van 9,4 MW naar 15,7 MW gemiddeld per project.

Andere aanvragen werden gedaan voor geothermie, wind op land en waterkracht. Op grond van de afgegeven beschikkingen in de voorjaarsronde voor 10,4 PJ, kan nog maximaal 14,6 PJ worden beschikt. Begin 2017 wordt bekendgemaakt welke projecten een subsidietoekenning hebben ontvangen.

Fase 1 en 2 overtekend

De najaarsronde is in vier fases opengesteld (€ 0,09/kWh, € 0,11/kWh, € 0,13/kWh en € 0,15/kWh). De tweede fase werd extreem overtekend met een claim van € 5 miljard. Voor de eerste fase werd € 2 miljard geclaimd.

In 2016 is binnen de SDE+-regeling met de voorjaarsronde en de najaarsronde in totaal € 9 miljard beschikbaar gesteld voor hernieuwbare energieprojecten. Dit is exclusief het budget voor wind op zee (windenergiegebied Borssele). De SDE+-subsidie wordt pas uitbetaald als de projecten daadwerkelijk energie leveren, over een periode van maximaal 15 jaar. De hoogte van het beschikbare SDE+-budget voor 2017 zal dit jaar nog worden bekendgemaakt.

Interessante links