All posts by Peter

MAN Rollo biogasmotor

Biogasmotor met lage uitstoot voor mestvergistingsinstallatie

By | Nieuws | No Comments
MAN Rollo heeft aan het gemengd bedrijf van Henk van Oosten in Friesland een MAN E2676LE-biogasmotor geleverd voor een mestvergistingsinstallatie die mest en organische afval omzet in groene stroom.

In 2017 zijn de Europese normen voor de toegestane uitstoot van motoren opnieuw aangescherpt. De MAN E2676LE-gasmotor is efficiënt en levert een hoog rendement met minder uitstoot. De gasmotor kan op 50% TA Luft-uitstoot draaien zonder rookgasreiniging. Dit is een lagere uitstootwaarde dan in 2017 in Nederland vereist.

Van Oosten benut de warmte voor het drogen van mest bestemd voor de export en voor eigen gebruik in woningen. In totaal wordt 80 tot 90% van de warmte benut. Van Oosten streeft naar zoveel mogelijk omzetting van biogas in elek­triciteit. Hij levert ruim 6 miljoen kW per jaar aan het net en dat is vol­doende om jaarlijks ongeveer 2.000 huis­houdens van stroom te voorzien. Van Oosten heeft vier WKK-installaties met MAN-motoren, die variëren in vermogen en minimaal 8.000 draaiuren per jaar maken.

Interessante links

Opening Biogasnetwerk Twente

Biogasnetwerk Twente geopend

By | Nieuws | No Comments
Met de opening van het Biogas Netwerk Twente op 26 januari wordt 4 miljoen m3 groen gas toegevoegd aan de landelijke productie van 81 miljoen m3. Het Biogas Netwerk Twente is een samenwerkingsverband tussen Gasunie New Energy en netbeheerder Cogas.

Het biogas gaat via de transportleiding van Biogas Netwerk Twente naar een centrale opwerkinstallatie in Almelo waar het wordt opgewerkt naar groen gas en vervolgens wordt ingevoed in het bestaande gastransportnetwerk van Cogas. Na opwerking blijft er 4 miljoen m3 groen gas over, genoeg voor de gasvoorziening van 2.500 huishoudens in Twente. De eerste producent die is aangesloten op het nieuwe biogasnetwerk is Gebroeders Oude Lenferink uit Fleringen. Zij kunnen op termijn 6 miljoen m3 biogas produceren.

Biogasring Twente

Het Biogasnetwerk Twente heeft de potentie om op termijn door te groeien naar 40 miljoen m3 groen gas voor zo’n 25.000 huishoudens. Cogas en Gasunie willen het netwerk op termijn graag uitbreiden met eigen, bestaande leidingen. Hierdoor ontstaat een ring in Twente waarop meerdere producenten en gebruikers van biogas kunnen worden aangesloten. Met de centrale opwerkinstallatie is het voor toekomstige producenten simpel om zich ook aan te sluiten. De opwerking van het biogas hoeven ze dan niet zelf uit te voeren. Het beheer en onderhoud van de biogasleiding zal Cogas gaan verzorgen.

Lening Energiefonds Overijssel

De aanleg van de biogasleiding en de opwerkinstallatie is mede mogelijk gemaakt door een lening van bijna 2 miljoen euro van het Energiefonds Overijssel.

Interessante links

Theo Verleun, directeur Programma's

Theo Verleun wordt directeur Programma’s

By | Nieuws | No Comments
Met ingang van 1 januari 2017 is Theo Verleun benoemd tot directeur Programma’s van Groen Gas Nederland. Verleun is afkomstig van DSM, waar hij als directeur Marketing & Sales commercieel verantwoordelijk was voor de internationale biobased en biogasactiviteiten. Hij is ook oprichter en voorzitter geweest van de company council van de European Biogas Association.

Bij Groen Gas Nederland wordt Theo Verleun verantwoordelijk voor de coördinatie en ontwikkeling van diverse programma’s gericht op schaalvergroting en meervoudige verwaarding van biomassa. Zo zal hij de Green Deal Business met Biomassa en Biobased Gas verder gaan uitwerken met duurzame leiders als AkzoNobel, FrieslandCampina en DSM en de ministeries van Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu.

Gerd van de Logt, algemeen directeur van Groen Gas Nederland: “Theo komt van een duurzame koploper en neemt veel internationale ervaring mee, zowel op brancheniveau als verduurzaming in diverse industrietakken. Die bredere blik past uitstekend in de diverse innovatiesporen van onze sector. We verheugen ons op de samenwerking.”

Interessante links

Installatie

Najaarsronde SDE+ zwaar overtekend

By | Nieuws | No Comments
In de tweede en laatste ronde van de SDE+ in 2016 zijn 4.726 aanvragen ingediend voor hernieuwbare energieprojecten voor een totaalbudget van € 11,5 miljard. Het beschikbare budget van € 5 miljard is daarmee meer dan twee keer overtekend. Het aantal aanvragen is met 39% gestegen ten opzichte van de voorjaarsronde in 2016.

Het aangevraagde nieuwe vermogen (capaciteit) steeg zelfs nog harder, van 3.126 naar 4.996 MW, een toename van 60%. Verreweg de meeste aanvragen waren voor zonprojecten (4.458). Voor biomassa-warmte en Wkk werden 145 projecten ingediend met een maximumvermogen van 357 MW. De gevraagde capaciteit liet hier een daling zien bij een gelijk gebleven aantal nieuwe aanvragen. De gemiddelde aangevraagde systeemgrootte daalde van 4,2 MW naar 2,6 MW.

Biomassagas

Voor biomassagas werden 15 projecten ingediend met een totaal vermogen van 158 MW. Er zijn deze ronde 10% minder groengasprojecten aangevraagd. De totale capaciteit bleef gelijk. Dat betekent dat de capaciteit van de nieuwe aanvragen stegen van 9,4 MW naar 15,7 MW gemiddeld per project.

Andere aanvragen werden gedaan voor geothermie, wind op land en waterkracht. Op grond van de afgegeven beschikkingen in de voorjaarsronde voor 10,4 PJ, kan nog maximaal 14,6 PJ worden beschikt. Begin 2017 wordt bekendgemaakt welke projecten een subsidietoekenning hebben ontvangen.

Fase 1 en 2 overtekend

De najaarsronde is in vier fases opengesteld (€ 0,09/kWh, € 0,11/kWh, € 0,13/kWh en € 0,15/kWh). De tweede fase werd extreem overtekend met een claim van € 5 miljard. Voor de eerste fase werd € 2 miljard geclaimd.

In 2016 is binnen de SDE+-regeling met de voorjaarsronde en de najaarsronde in totaal € 9 miljard beschikbaar gesteld voor hernieuwbare energieprojecten. Dit is exclusief het budget voor wind op zee (windenergiegebied Borssele). De SDE+-subsidie wordt pas uitbetaald als de projecten daadwerkelijk energie leveren, over een periode van maximaal 15 jaar. De hoogte van het beschikbare SDE+-budget voor 2017 zal dit jaar nog worden bekendgemaakt.

Interessante links

App productie duurzame energie

Webapplicatie biedt realtime inzicht in duurzame energieproductie

By | Nieuws | No Comments
Op 1 november 2016 heeft Ed Nijpels, voorzitter van de Borgingscommissie Energieakkoord, een webapplicatie over de duurzame energieproductie in Nederland in gebruik genomen. De applicatie laat zien hoeveel megawatt (MW) duurzame energie er uit wind, zon en biogas afzonderlijk en samen dagelijks wordt geproduceerd. De applicatie toont eveneens op welk moment in welke regio hoeveel duurzame energie wordt opgewekt.

Het overzicht van de webapplicatie bevat nu drie bronnen (wind, zon en biogas), maar kan op termijn worden uitgebreid met gegevens over biomassa, geothermie en waterkracht.

Met de webapplicatie wordt niet alleen duidelijk hoeveel duurzame energie er op een zeker moment wordt opgewekt, maar ook in welke onderlinge verhouding. Het beeld kan in de loop van een dag of een week sterk verschuiven. Tegenover het zeer wisselende aanbod van weersafhankelijke bronnen als wind en zon, staat het veel constantere aanbod van bijvoorbeeld biogas. De applicatie geeft een belangrijk inzicht in de dynamiek van de duurzame energieopwekking.

De informatie is raad te plegen op computer, tablet en mobiel. Ga naar energieopwek.nl.

Interessante links

Biolease Nederland

Biolease Nederland start operationele leases opwaarderingsinstallaties

By | Nieuws | No Comments
Het bedrijf Biolease Nederland start met operational leases van opwaarderingsinstallaties voor de productie van groen gas uit biogas bij co-vergistingsinstallaties. Biolease biedt een volledige concept voor opwaardering naar groen gas. Ondernemers krijgen begeleiding op het gebied van vergisting, opwaardering en het invoeden van het groene gas in het net. Daarnaast is er ondersteuning bij certificeringsaanvragen en de juridische en vergunningstechnische afwikkeling.

Gedurende de looptijd van het contract is de ondernemer verzekerd van volledig onderhoud, tussentijdse revisie, verzekering en 24/7-monitoring van de installatie. De prijs staat twaalf jaar vast.

De financiering is 100%, zonder extra inbreng van eigen vermogen of onderpand. Wel wordt voor het terugbetalingsrisico de SDE+-subsidie verpand.

Energiefonds FSFE en de Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij van Noord-Nederland zijn de medeoprichters van dit initiatief. Biolease streeft naar landelijke dekking en zal hiervoor gaan samenwerken met alle energiefondsen in Nederland.

Interessante links

Clean Tech Aviation

Clean Tech Aviation opent testlaboratorium voor LNG en CNG luchtvaart

By | Nieuws | No Comments
Clean Tech Aviation (CTA) heeft op 27 oktober 2016 een testlaboratorium in gebruik genomen voor vliegtuigmotoren op LNG en CNG. Het duurtestlab bevindt zich op het Energy Transition Centre van de Hanze University of Applied Sciences in Groningen. Het laboratorium is onderdeel van een samenwerkingsovereenkomst met TU Eindhoven en de Hanzehogeschool. De samenwerking richt zich op innovatie en aanpassing van motoren van de general en business aviation.

Doel van de overeenkomst is de marktintroductie van CNG- en LNG-brandstoffen in het luchtverkeer. Hoogleraar Jacques Dam van de faculteit werkbouwtuigkunde van TU Eindhoven en lector aan de Hanzehogeschool Groningen begeleidt beide onderzoeken. Bij TU Eindhoven gaan vier promovendi zich met het onderwerp bezighouden. Op basis van de onderzoeken van de TU en de Hanzehogeschool voert het Clean Tech Aviation testcentrum statische en dynamische testen uit bij het gebruik van CNG en LNG op de aangepaste motoren zodat vliegtuigfabrikanten deze motoren bij de luchtvaartautoriteiten kunnen certificeren en onderhoudsbedrijven deze na aanpassing van de motoren in bestaande vliegtuigen kunnen inbouwen.

Vliegtuigmotoren gaan dertig jaar mee. Aanpassing van de bestaande motoren en opslag van CNG en LNG in vliegtuigen levert op korte termijn de grootste bijdrage aan verduurzaming van de luchtvaart en leidt tot een reductie van schadelijke emissies tot 25% en kan tot 35% besparing van brandstofkosten opleveren.

Voor de testfase worden de beoogde innovaties op functioneel en technisch ontwerp getoetst door het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR). Na de testfase in het laboratorium worden de brandstof­tanks in samenwerking met de Duitse onderneming M&D Flugzeugbau gemodificeerd voor gebruik van CNG en LNG en op luchthaven Braunschweig de geteste CNG- en LNG-motoren geassembleerd op de testvliegtuigen. Pas daarna volgt vrijgave voor dynamische vliegtesten door CTA-dochteronderneming CTA GmbH op de testluchthaven Braunschweig in Duitsland en op vliegveld Teuge in Nederland onder leiding van NLR, het Duitse DLR en Technische Universiteit Braunschweig. Als dit proces succesvol verloopt worden de motoren aan de luchtvaartautoriteiten EASA en FAA voor certificering aangeboden.

Interessante links

Start Coöperatie Jumpstart minister Kamp

Coöperatie Jumpstart: subsidie voor duurzame energieopwekking uit mest op melkveebedrijf

By | Nieuws | No Comments
Minister van Economische Zaken Henk Kamp heeft vanochtend het startsein gegeven voor Coöperatie Jumpstart. Hij deed dit door de ingebruikname van de eerste standaard monomest­vergister bij melkveehouderij Sassinga van de familie Heeg in het Friese Hinnaard. Jumpstart is een coöperatie die melkveehouders ondersteunt bij de plaatsing en het gebruik van monomest­vergisters. Verder maakte de minister bekend dat er binnen de SDE+-regeling een bedrag van 150 miljoen euro wordt gereserveerd voor mono­mestvergisters op boerderij­schaal.

Jumpstart helpt leden bij het verkrijgen van financiering, vergunningen en SDE+-subsidie voor een monomestvergister op het eigen melkveebedrijf. Jumpstart heeft voor de eerste 200 leden afspraken gemaakt die monomestvergisting extra aantrekkelijk maken. Ferd Crone bestuurslid van Groen Gas Nederland en burgemeester van Leeuwarden was als een van de initiatiefnemers van Jumpstart aanwezig bij de officiële start van Jumpstart. Volgens Crone is Jumpstart een goed voorbeeld van keteninnovatie.

Roelof Joosten, CEO van FrieslandCampina, maakte bekend dat het zuivelbedrijf groene energie van de deelnemende leden-melkveehouders gaat afnemen. Daarbovenop betaalt FrieslandCampina een deelnemend lid €10 per ton verminderde CO2. Monomestvergisting levert warmte en biogas. Opgewaardeerd naar groen gas wordt het biogas aan het aardgasnet geleverd. Of het kan worden gebruikt om een warmtekrachtinstallatie aan te drijven die stroom en warmte levert. Bovendien draagt het vergisten van mest bij aan de vermindering van de uitstoot van CO2.

Melkveehouders gebruiken mest voor het opwekken van duurzame energie en dragen zo bij aan de vermindering van broeikasgassen. Als het restproduct in de toekomst gebruikt mag worden als grondstof voor kunstmestvervanger, is de kringloop gesloten.

Interessante links

Waterschap

Bio-energiecentrale Waterschap Vallei en Veluwe verwerkt mest tot loosbaar water

By | Nieuws | No Comments
In december 2016 start de bouw van de installatie op het terrein van de rioolwaterzuivering van het waterschap in Harderwijk. Het water uit het digestaat wordt rechtstreeks geloosd op de waterzuivering. Het is voor het eerst in Nederland dat op deze schaal mest wordt vergist en verwerkt tot volledig loosbaar water.

HoSt bouwt de installatie en mesttransporteur Jan Bakker levert de mest.

De verwachting is dat de centrale jaarlijks 12,5 miljoen m3 biogas produceert. Hiervan wordt 8 miljoen m3 opgewerkt naar groen gas en ingevoed op het aardgasnet. Het digestaat wordt verder verwerkt tot loosbaar water. Bij de verwerking worden de nutriënten als fosfaat en stikstof teruggewonnen, geschikt voor de productie van fosfaatrijke exportwaardige dikke fractie. De biocentrale levert de vrijgekomen CO2 aan een naastgelegen steenfabriek.

Interessante links

Invoedbeperkingen groen gas 3

Rapport naar invoedbeperkingen groen gas

By | Nieuws | No Comments
Netbeheerder Liander en RVO.nl hebben een onderzoek laten uitvoeren naar de invoed­beperkingen rond groen gas. Onderzocht zijn het marktmodel, de bekostiging van het gasnet en de huidige maatregelen om invoedbeperkingen te voorkomen. Adviesbureau AT Osborne heeft het onderzoek uitgevoerd.

De onderzoekers concluderen dat invoedbeperkingen voor een belangrijk deel zijn weg te nemen door: een gezamenlijke beleidsagenda van de regionale netbeheerders en GTS, de inrichting van het net op decentrale invoer van groen gas en prikkels voor netbeheerders voor doelmatige invoer.

Kleine invoedbeperkingen op te heffen door coördinerende rol netbeheerders

Als blijkt dat er sprake is van invoedbeperkingen wordt veelal geen SDE+ verstrekt. Ook als de beperkingen betrekking hebben op een klein aantal draaiuren vindt het gehele groengasproject geen doorgang. Dat gaat ten koste van het potentieel aan groengasproductie. Het advies is netbeheerders een coördinerende rol te geven om invoeders en afnemers te informeren over zowel de invoedruimte als de onderhoudsmomenten in het gasnet.

Rijksoverheid kan productie groen gas stimuleren met beleidsaanpassingen

SDE+-subsidie wordt toegekend voor duurzaam opgewekte energie en niet voor vermeden broeikasgassen. De opwekking van energie uit groen gas is weliswaar hoger dan bij zon of wind maar de kosten voor vermeden broeikasgas liggen aanzienlijk lager bij groen gas geproduceerd uit mestvergisting. In de financierings­structuur voor duurzame energie zou de reductie van broeikasgassen beloond moeten worden. Groen gas kan hier tegen een relatief lage kostprijs een bijdrage aan leveren. AT Osborne signaleert verder dat voor de productie van groen gas geen concrete volumes zijn afgesproken met de Rijksoverheid. Hierdoor worden problemen als invoedbeperkingen niet opgelost omdat er geen mijlpalen zijn om naartoe te werken. Het advies is concrete langetermijnafspraken te maken met het Rijk over te behalen volumes groen gas en over een apart budget voor groen gas uit biomassa zodat niet geconcurreerd hoeft te worden met andere vormen van duurzame energie.

Goede rolverdeling netbeheerders voorkomt invoedbeperkingen

De onderzoekers concluderen dat de rolverdeling tussen GTS en de netbeheerders niet duidelijk zijn. In feite draagt niemand verantwoordelijkheid om invoed­beperkingen tegen te gaan. Er bestaan ook geen sancties om een goede netbalancering te waarborgen. Ook is er geen financieringsmodel om de kosten van maatregelen tegen invoed­beperkingen op te vangen. Een oplossing is deze kosten op te nemen in de tarieven. De onderzoekers hebben enkele praktische maatregelen geïnventariseerd om invoed­beperkingen weg te nemen bij onder andere gasoverstorten, gasopslag, netkoppelingen en beperkingen die gelden voor en achter de meter.

Pilot invoeding groen gas

Aanleiding voor het rapport is de pilot Short Term Infrastructure for Gas Storage van Alliander. In de pilot wordt het vullen van de buffer van een CNG-tankstation afgestemd met de invoeding van groen gas door een groengas­producent, zodat op dalmomenten meer groen gas kan worden ingevoed in het 4 of 8 bar RDN. De buffer wordt dubbel gebruikt: voor de normale bedrijfsvoering van het CNG-station en om invoed­beperkingen te voorkomen.

Interessante links