Er zijn uiteenlopende biomassastromen geschikt voor vergisting. Tezamen vormen deze stromen een aanzienlijke bijdrage aan de duurzame energievoorziening in de vorm van hernieuwbaar gas.

Voedings- en genotmiddelenindustrie

Nederland heeft een omvangrijke Voedings- en genotmiddelenindustrie (VGI-sector) waar veel biomassa in omgaat. Uiteindelijk blijft een aanzienlijk volume reststromen over. Die zijn voor een groot deel te gebruiken als veevoer of de productie van biobrandstoffen. Reststromen die dan nog overblijven kunnen veelal vergist worden. Uit deze stromen is zeker nog 12 PJ aan energie te winnen (vergelijkbaar met meer dan 400 miljoen Nm3 aardgas).

Energie uit VGI

VGI-stromen zijn afkomstig uit industriële processen en veelal uniform qua samenstelling. Over het algemeen zijn het interessante stromen voor energieproductie omdat ze in grote hoeveelheden beschikbaar zijn en vaak ook nog behoorlijk wat energie bevatten. Gemiddeld kan uit een ton VGI-afval zo’n 160 Nm3 biogas worden gewonnen.

Mest

De Nederlandse veehouderij produceert jaarlijks ruim 70 miljoen ton mest. Deze mest is geschikt voor vergisting. Het geproduceerde biogas uit mest kan via een warmte-krachtkoppeling (WKK) omgezet worden in elektriciteit en warmte of als groen gas ingevoed worden op het aardgasnet.

Mestverwerking draagt bij aan de klimaatdoelen van de EU en de Nederlandse overheid. Door vergisting en nabehandeling kan de methaan- en ammoniakuitstoot uit mest sterk verminderd worden. Verse mest heeft een hogere biogasopbrengst dan oudere mest. Snel verwerken heeft daarom de voorkeur.

Energie uit mest

Mest kan een grote bron zijn voor de productie van biogas. In totaal kan uit mest zeker 50 PJ (vergelijkbaar met 1,4 miljard Nm3 aardgas) worden gewonnen. Naast energie zijn er andere waardevolle stoffen uit mest te benutten zoals vezels en mineralen. Mestvergisting kan daarmee bijdragen aan de ontwikkeling van de biobased economy.

Bermgras

In Nederland is jaarlijks ongeveer een miljoen ton bermgras beschikbaar dat voor het overgrote deel wordt gecomposteerd en als bodemverbeteraar opnieuw wordt ingezet in de landbouw. Vergisting van mest levert eveneens een bodemverbeteraar op. Bovendien wordt het vrijgekomen methaan omgezet in duurzame energie en verdwijnt niet als broeikasgas in de lucht. Door bermgras te vergisten kan er zo’n 2,5 PJ aan energie (vergelijkbaar met circa 90 miljoen Nm3 aardgas) uit gewonnen worden.

Energie uit bermgras

Het overgrote deel van het bermgras is eigendom van de provincies en Rijkswaterstaat. Zij streven naar een groter aandeel van vergisting van bermgras. Bermgras levert ongeveer 140 Nm3 biogas per ton op, waardoor uit een miljoen ton ongeveer 90 miljoen Nm3 groen gas kan worden geproduceerd. Dit is voldoende voor 60.000 huishoudens.

Aanbesteding maaien en inzamelen

Het vergisten van bermgras is niet eenvoudig. Er kan veel vervuiling voorkomen in de berm. Het gras moet ook worden verkleind zodat er in de vergister geen problemen ontstaan. Bij de aanbesteding voor het maaien en inzamelen van het bermgras moet vooral rekening gehouden worden met de vergisting van bermgras. Informatie over de aanbesteding van bermgras is te vinden op de website van het expertisecentrum voor aanbesteden PIANOo.

Groente-, fruit- en tuinafval

Nederlandse huishoudens produceren jaarlijks ongeveer 1,3 miljoen ton groente-, fruit- en tuinafval (gft). Hiervan wordt een deel via vergisting omgezet naar duurzame energie en van de rest wordt compost gemaakt. Door het te vergisten kan er een kleine 2 PJ aan energie (vergelijkbaar met circa 65 miljoen Nm3 aardgas) uit worden gewonnen.

Energie uit gft-afval

Uit een ton gft-afval kan 75 Nm3 biogas worden gewonnen. Als alle gft-afval in Nederland wordt benut voor de productie van groen gas, kunnen circa 50.000 huishoudens van gas worden voorzien. Niet alle gft-afval wordt gebruikt in vergisters omdat er anders onvoldoende energie overblijft in het restmateriaal voor nacompostering. Minimaal 25% van het gft-afval wordt daarom apart gehouden om na vergisting samen met het restant uit de vergister te worden gecomposteerd.

Organische natte fractie

Nederlandse huishoudens scheiden hun afval goed. Het ongescheiden restafval bevat nog ongeveer 35% organisch materiaal. Dit wordt organische natte fractie (ONF) genoemd. Via vergisting kan uit de ONF ruim 4,5 PJ (vergelijkbaar met 160 miljoen m3 groen gas) worden geproduceerd.

Energie uit ONF

Uit een ton ONF-afval kan circa 90 Nm3 biogas worden gewonnen. Jaarlijks produceren de Nederlandse huishoudens zo’n 2,6 miljoen ton ONF-materiaal. Dit is voldoende om ruim 100.000 huishoudens te voorzien van warmte. Ondanks inspanningen van de overheid om GFT apart in te zamelen, daalt het percentage ONF nauwelijks. Er is tegenwoordig goede technologie beschikbaar om de ONF-fractie uit huisvuil af te scheiden.

Zuiveringsslib

In Nederland wordt het overgrote deel van alle afvalwater gezuiverd voordat het op het oppervlaktewater wordt geloosd. Tijdens de zuivering ontstaat slib dat kan worden vergist. Uit dat slib kan 4 PJ aan energie gewonnen worden (vergelijkbaar met 140 miljoen Nm3 aardgas)

Energie uit zuiveringsslib

Zuiveringsslib wordt verzameld bij een riool- of afvalwaterzuivering en de verwerking ervan is duur. Om het volume terug te brengen wordt het vergist, als bijproduct ontstaat dan biogas. Dit een van de goedkoopste manieren om biogas te maken. De energie die zo gewonnen wordt kan goed gebruikt worden bij de zuivering van het afvalwater omdat daarvoor veel energie nodig is.