Update uitvoering klimaatakkoord

In de zomer van 2019 sloot Nederland het nationale Klimaatakkoord. Het centrale doel: de uitstoot van de nationale broeikasgassen in 2030 met 49% verminderen ten opzichte van 1990. De afspraken en maatregelen die hierin gemaakt zijn moeten nu worden uitgevoerd. Hiervoor is samenwerking nodig binnen en tussen partijen, sectoren en overheid.

In een onlangs verschenen Kamerbrief (maart 2020) van minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat biedt hij een aanpak voor de uitvoering van het akkoord om de klimaatdoelen te halen. Voorkomen moet worden dat uitvoeringsmaatregelen voor de ene sector een negatief effect hebben op de andere sector. De maatregelen en samenwerking moeten elkaar juist versterken. De beleidsbrief zoomt in op de uitvoeringsmaatregelen voor de ruimtelijke dimensie, het energiesysteem, de (energie-)infrastructuur, de energie-intensieve industrie en de betaalbaarheid. In de brief kondigt minister Wiebes een aantal brieven en documenten aan over de aanpak van de uitvoering. Daarin staan uiteraard ook zaken die van belang zijn voor groen gas. Hieronder een toelichting op de uitvoeringsmaatregelen relevant voor groen gas.

Energie-intensieve industrie

Het verduurzamen van de energie-intensieve industrie is belangrijk om de klimaatdoelstellingen te halen. Hiervoor wordt een langetermijnvisie ontwikkeld met nadruk op (1) de (energie-)infrastructuur en (2) de ontwikkeling van energiedragers, zoals groene waterstof. Groen gas wordt niet genoemd, maar kan hier uiteraard een rol spelen. Groen gas draagt bij aan het verduurzamen van de procesindustrie, legt geen extra beslag op bestaande energie-infrastructuur en biedt groene (koolstof)moleculen als energiedragers en als grondstof voor producten.

In april komt Wiebes met een ‘Advies Taskforce Infrastructuur Klimaatakkoord Industrie’.

Energiesysteem

Ook benoemt Wiebes in zijn brief het Programma Energie Hoofdstructuur, dat in 2021 start. Dit programma gaat helderheid bieden over hoe de infrastructuur voor energie en gas de komende decennia op land ontwikkeld wordt. Netcapaciteit voor duurzame energie is nu al een uitdaging en door het volatiele karakter van zon en wind wordt ook de opslag van energie snel noodzakelijk. Het voordeel van groen gas is dat het gebruik kan maken van het bestaande gasnet. Tevens bieden de groene moleculen opties voor opslag en transport van energie.

In april 2020 verwacht Wiebes meer informatie te bieden over de reikwijdte en uitwerking van het Programma Energie Hoofdstructuur.

Regie houden

Om de regie te behouden zijn er uitvoeringsoverleggen, uitvoerings­structuren en een voortgangsoverleg. Uitvoeringsoverleggen zijn sectorspecifiek. Partijen die zich hebben gecommitteerd aan een afspraak in het klimaatakkoord komen hier samen onder verantwoordelijkheid van een bewindspersoon. Deze overleggen richten zich op het gezamenlijk oplossen van problemen en de uitvoering en het uitwerken van de gemaakte afspraken in het klimaatakkoord. De uitvoeringsstructuren behandelen thema’s die alle sectoren raken.

Viermaal per jaar voert minister Wiebes een voortgangsoverleg met de voorzitters van de uitvoeringsoverleggen en -structuren. Tijdens dit overleg worden de knelpunten en oplossingen besproken die meerdere sectoren raken. Dit overleg is toegankelijk voor ‘geïnteresseerde partijen’ om zo een platform te bieden voor een bredere maatschappelijke discussie rondom het klimaatbeleid, kennisdeling te bevorderen en een lerend netwerk te faciliteren.

Overzicht documenten en brieven

In de bijlage van de beleidsbrief kondigt minister Wiebes een aantal brieven en documenten aan. Deze lijst is uitgebreider dan de begeleidende brief en bevat onder andere ook informatie over het duurzaamheidskader biomassa en de sector mobiliteit. Onderstaande tabel geeft de relevante geplande brieven en documenten aan voor groen gas.

OnderwerpInhoudPlanning
Startnotitie Programma Energie HoofdstructuurInformatie over de reikwijdte en opzet van dit programma dat uitwerking gaat geven aan de ruimtelijke dimensie van het energiesysteem. Het programma zelf wordt verwacht in 2021.April 2020
Drieluik kamerbrieven over rol gas in energiesysteem1) Kamerbrief rol van gas in het energiesysteem. De rol van gasvormige energiedragers in het energiesysteem van nu en in de toekomst. 2) De Kamerbrief Routekaart groen gas. Verkenning en visie op toepassing van groen gas in energievoorziening in Nederland. 3) De Kabinetsvisie waterstof. Visie, beleidsagenda en programma over de systeemrol van waterstof en economische kansen voor Nederland.April 2020
Reactie op advies Taskforce Industrie en InfrastructuurDe Taskforce inventariseert welke infrastructurele behoeftes bestaan (met name in de industrieclusters) en adviseert over de (voorwaarden voor) realisatie hiervan. Het kabinet zal hierop reageren.Tweede kwartaal 2020
Duurzaamheidskader BiomassaIn het Klimaatakkoord is aangekondigd dat het kabinet een duurzaamheidskader zal ontwikkelen voor de inzet van biomassa. Het kader zal ingaan op de duurzame herkomst van biomassa, en op duurzaam gebruik.Tweede kwartaal 2020
Voortgang Klimaatakkoord mobiliteitInformatie over de stand van zaken ten aanzien van de afspraken in het Klimaatakkoord voor de sector mobiliteit.Tweede kwartaal 2020
Herziening richtlijn hernieuwbare energiedragers in transport
(RED II)
In de RED II wordt de jaarverplichting voor 2030 uit het Klimaatakkoord vastgelegd. Het doel is om maximaal 60 PJ voor transport over de weg en 5 PJ voor de binnenvaart met duurzame hernieuwbare energiedragers in te zetten.Derde kwartaal 2020
OmgevingswetWijzigingen i.v.m. grondslag transitievisie warmte gemeente en gemeentelijke bevoegdheden m.b.t. aardgasvrij maken.Vierde kwartaal 2020
EnergiewetWetsvoorstel gericht op implementatie van de herziening van de Europese Elektriciteitsrichtlijn, en de integratie van de nationale wetgeving voor elektriciteit en gas.Eerste kwartaal 2021